Hoxe mesmo presentouse unha nova iniciativa a prol do idioma. Chámase GalegoLab e pretende impulsar iniciativas concretas a favor da lingua galega. Entre os seus fundadores podemos atopar a vellos coñecidos nisto das plataformas pro-galego: Belén Regueira, Xurxo Souto, María Yáñez, Xosé Manuel Pereiro, Antón Reixa, Sechu Sende, Rafael Cuiña, Henrique Monteagudo, Santiago Jaureguizar, Xabier P. Docampo...e así até xuntar 43 nomes que podedes ver n´A Nosa Terra.

Cando vin por vez primeira o anuncio de que se ía constituír GalegoLab veume á cabeza o vello refrán de "outra vaca no millo". Agora ben, a miña opinión foi mudando cando descubrín o que querían facer era algo tan novidoso que ningunha das outras plataformas e asociacións cobre agora mesmo. Daquela que ten de especial? Como dixen antes, pretenden impulsar iniciativas concretas a favor da lingua galega. Para iso empregan un sistema participativo de abaixo-arriba e apostan por unha "especial incidencia nas culturas emerxentes e na naturalidade da vida cotiá". Como conseguen iso? Pois grazas ao crowdsourcing, que non deixa de ser aquilo tan repetido do traballo colectivo en rede. Permite que un gran número de persoas colaboren en pequenos proxectos de acción lingüística achegando as súas ideas, desenvolvendo determinadas partes ou mesmo dirixíndoos. A natureza das propostas debe ir dirixida introducir o idioma con naturalidade en eidos nos que non é frecuente.

E xa sairon as primeiras ideas! Algunhas, ao meu xuízo, moi boas. Vouvos pór uns cantos exemplos:

Encontro musical coruñento-vigorento. Grupos das dúas principais cidades galegas, con repertorio galego, superando as ficticias rivalidades e reivindicando o uso do galego no ámbito urbano entre a xente nova. Para iso propoñemos un concerto que se realice en días consecutivos (mellor venres e sábado), un día nunha cidade e ao día seguinte noutra.

Unha frase de galego á semana. A idea sería escoller unha frase sinxela (pode ser unha á semana, ao mes...) que sirva de troco para obter descontos. Por exemplo, a frase desta semana é "Bos días, ¿Cómo vai todo?". Só por dicila, o cliente obterá un desconto, ainda que o resto da conversa sexa noutra lingua.

Galegogym. Hai poucas oportunidades para facer aerobic e táboas de fitness en galego. Para iso necesítase música, pero tamén propostas de exercicios. O que se pretende é producir táboas de fitness que combinen música e exercicios, para podelos usar en ximnasios ou en auto-adestramentos. Distribuiríase en CDs e tamén en podcast para que o puidese usar calquera.

Interesante verdade? Anímovos a que fedelledes polo web e que se o considerades, vos poñades a traballar nalgunha idea. Por se a alguén lle interesa, GalegoLab constituiuse como asociación cultural e calquera pode facerse socio pagando unha cota mensual mínima de dez euros. Ogallá este proxecto teña continuidade! Ler máis...

Aló foi a primeira folga en contra do "tesoirazo" de Zapatero. Sendo realistas, o resultado non foi moi positivo para a clase traballadora. A propia CIG cifra o apoio á folga nun 50% que, loxicamente, varía dunha administración a outra ou dun centro de traballo a outro. É terríbel a apatía coa que a sociedade está a recibir uns recortes que non só cargan o custe da crise nas maiorías sociais, senón que lle dan continuidade a un modelo tan nefasto como o neoliberalismo.

Os poderes políticos e económicos foron quen de desviar a atención e sinalar como responsábeis da crise ao funcionariado e ao excesivo gasto do sector público. Pero...oian...se esta é unha crise financeira...non haberá que pedirlle contas ao capital financeiro? Pois non. A clave está en privatizar as ganancias e socializar as perdas. A clase traballadora cos seus impostos sufraga a través do FROB o rescate daqueles bancos endebedados por mor da especulación (financeira e urbanística) pero logo tamén ten que afrontar a reforma laboral, os recortes salariais e os despedimentos masivos.

E mentres todo isto acontece, a esquerda europea segue sen saber que facer. Que modelo contrapomos ao neoliberalismo? A socialdemocracia, dirán algúns. Pero iso aínda existe? Digo eu. Na península escandinava só en Noruega queda quen queira manter este modelo. No resto de Europa os partidos da Internacional Socialista son peores que a dereita. Se temos algunha dúbida, só temos que lembrar quen goberna en Grecia, Portugal ou o Estado Español e que tipo de políticas están a aplicar. Outros dirán que solución é o socialismo. Pode ser, pero eu pregunto: que socialismo? O soviético? Non grazas. Será entón esa idea á que lle chaman socialismo do século XXI? Pode ser, pero haberá que desenvolvelo.

Á esquerda europea fáltalle un modelo se sociedade que contrapoñer ao capitalismo neoliberal. Podemos contar con propostas concretas que vaian en boa dirección, pero falla un proxecto de totalidade. Por exemplo, o BNG presenta unha batería de medidas para saír da crise con bastante bo criterio, pero fáltalle unha idea final cara a que camiñar. Unha sociedade diferente, mellor, que contrapoñer ao que temos agora.

Outro dos problemas co que nos atopamos é que a esquerda política e sindical non é quen de transmitir a súa mensaxe e de encabezar mobilización algunha. Se alguén precisa unha mostra diso, que olle para a folga de hoxe. Recóntalle o salario un 5% aos funcionarios e damos grazas se sacamos á rúa á metade. Precisamos forzas políticas e sindicais que realmente sexan representativas da sociedade na que están inseridas. Abonda de organizacións conformadas por burócratas e políticos profesionais.
Ler máis...

Despois de rematar os exames, e unha vez asentado no novo cuatrimestre, retomo a bitácora. Hoxe compartindo con vós un cartel que me ensinou o amigo Tiago Vermelho e que foi empregado por Rifondazione Comunista co gallo do 8 de marzo. A min fíxome bastante graza. Ler máis...

Desde que o goberno galego anunciou a súa intención de derrogar o vixente Decreto 124/2007, do 28 de xuño, polo que se regula o uso e a promoción do galego no sistema educativo, moito se ten falado da presenza do noso idioma no ensino. Ata hai ben pouco, as iniciativas relacionadas coa lingua facían parte dos grandes consensos da autonomía. O primeiro exemplo témolo no ano 1983, cando a vontade de todas as forzas políticas con presenza no Parlamento fixo posible a aprobación da Lei de normalización lingüística (LNL). Desde entón, a lexislación en materia idiomática saíu adiante co apoio de todo o arco parlamentar, tendo como exemplo paradigmático recente o Plan Xeral de Normalización Lingüística (PXNL) do ano 2004. Mais esta situación mudou coa elaboración dun novo decreto que regula o uso do galego e do castelán no ensino durante a etapa do goberno bipartito. O texto finalmente aprobado seguía fielmente as liñas do PXNL, ao fixar que polo menos un 50% das aulas debían ser impartidas na nosa lingua, unha medida crucial para lograr a mesma competencia lingüística en galego e en castelán, que é un mandato legal derivado da Lei de normalización lingüística que non se estaba a conseguir. Nun primeiro momento, todos os partidos políticos se sumaron ao acordo, pero contra última hora o PP saíuse do consenso.

Este fito parlamentar supuxo un antes e un despois no tratamento da lingua propia de Galicia no debate público. En ámbitos urbanos xurdiron asociacións que espallaron termos como “imposición lingüística” ou a “liberdade de elección de idioma”, a miúdo utilizando a bandeira do bilingüismo, e que axiña atoparon simpatías en certos actores políticos e mediáticos. A súa principal reivindicación é a escolla polos pais da lingua vehicular na que se imparten as aulas. Nas eleccións de 2009, o Partido Popular asumiu unha parte significativa dos postulados destes grupos e fixo da consulta aos pais un eixo da súa campaña. Unha vez gañados os comicios, o goberno de Feijoo anunciou a súa intención de derrogar o decreto do bipartito, porque non contaba co debido consenso e elaborar un novo.

Axiña apareceu unha importante resposta social que criticaba as propostas en materia de lingua do goberno do PP. Queremos Galego, Prolingua, Galego patrimonio da humanidade, Galego Sempre Máis, Galiza co Galego son os nomes de distintas plataformas, asociacións e colectivos que foron xurdindo nos últimos meses co obxectivo de defender as políticas de normalización lingüística e facerlle fronte á redución de aulas no idioma do país que anunciaba o goberno de Feijoo. Nos meses seguintes, as mobilizacións e os comunicados multiplicáronse, tendo como máximo expoñente a marcha convocada por Queremos Galego! o día 28 de outubro e que tivo ao redor de 50.000 asistentes.

Finalmente, o 30 de decembro de 2009, no derradeiro Consello da Xunta do ano, saíron á luz as chamadas Bases para a elaboración do decreto do plurilingüismo no ensino non universitario de Galicia. A diferenza do texto anterior, introdúcese unha lingua estranxeira como vehicular no ensino obrigatorio, que ademais conta cunha porcentaxe de uso igual á dos idiomas oficiais, ocupando cada unha un 33% da docencia. Outro dos aspectos máis rechamantes deste texto é a posibilidade que terán os pais e nais de votar a lingua na que se impartirán determinadas materias nos distintos niveis. Estas bases levan sido moi criticadas en diferentes sectores sociais, profesionais e políticos.

Desde un punto de vista pedagóxico, o proxecto conta coa oposición da Asociación Profesional de Pedagogos de Galicia (Apega), cuxo presidente manifestou que “co decreto do galego non se vai a ningunha parte” e que “a cousa estaba ben como estaba”. Pola súa banda, Nova Escola Galega afirmou que “contravén o sentido da necesaria protección” que dita a lexislación vixente e amosa a súa preocupación porque este texto traia “un maior retroceso na lingua galega”. Desde a Facultade de Ciencias da Educación da USC, tamén se quixo amosar o malestar coa norma e emitiron un posicionamento no que se aposta pola “capacidade para respectar e valorar a diversidade lingüística”.

Nos centros de ensino, profesorado, ANPAS (tamén de centros relixiosos) e estudantado amosaron o seu rexeitamento ao decreto. De feito, os principais sindicatos de traballadores do ensino así como as grandes asociacións estudantís secundaron a folga xeral convocada o pasado día 21.

Mais o rexeitamento ás Bases non se circunscribe tan só a aqueles sectores vencellados directamente co mundo da educación. Varias agrupacións a prol da normalización lingüística fixeron críticas moi duras ao texto porque “do xeito no que está redactado, fai imposible que o galego sexa unha lingua normal.”, en palabras de Valentina Formoso presidenta da Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística. Pola súa banda, Carlos Callón, d´A Mesa pola Normalización Lingüística declarou que “é unha norma que vai crear conflitos enormes nos centros e entre familias”. Desde un punto de vista estritamente legal, o decreto recibiu críticas de máis de 60 xuristas, entre avogados, catedráticos e xuíces, que elaboraron unha análise na que expoñen os motivos polos que esta norma pode incorrer en anticonstitucionalidade.

Pero se cadra, a crítica máis sonada ultimamente foi a que fixo a Real Academia Galega, que emitiu un informe no que expuña o pouco conveniente que é este decreto para o proceso de normalización do noso idioma. A outra institución consultada pola Xunta, o Consello da Cultura Galega, aínda non se posicionou publicamente, mais é probábel que siga a liña de declaracións anteriores, nas que facía unha aposta por retomar o PXNL e consensuar entre todas as forzas políticas como levalo adiante. Para isto, propuñan a creación dunha comisión parlamentaria na que se traballase na procura deste acordo, para logo aprobalo pola cámara. PSOE e BNG xa amosaron o seu apoio a esta medida, mentres que o PP non se posicionou. Seguindo con pronunciamentos de institucións, cómpre subliñar o que fixeron as tres universidades galegas a través da Comisión Interuniversitaria de Política Lingüística, para quen “deben ser as autoridades educativas as que establezan os currículos educativos e regulen o emprego das linguas vehiculares do ensino”.

A oposición parlamentaria tamén respondeu unanimemente diante do decreto. PSOE e BNG desmarcáronse completamente das Bases e apoiaron activamente as diferentes mobilizacións que entidades das sociedade civil convocaron. A máis recente foi a folga xeral no ensino que xuntou en Compostela a máis de 30.000 persoas nun día laborable.

Grupos como Galicia Bilingüe, que apoiaron a Núñez Feijoo na campaña electoral, son moi críticos con este texto por consideralo insuficiente.

Apoios
Os grupos que se amosaron a prol do novo decreto redúcense a pouco máis que o propio Executivo e o partido que o sustenta, o Partido Popular. No ensino, un sindicato como ANPErematou por desmarcarse de moitos puntos do decreto.

Semella que, se o Decreto impulsado polo goberno bipartito en 2007, seguindo fielmente o Plan Xeral de Normalización Lingüística, colleitou críticas dalgúns colectivos de docentes e pais-nais, este Borrador tampouco se libra dun carro delas. A Consellaría de Educación ten aberta unha rolda de discusión sobre a nova norma.

(Orixinal publicado n´O Cartafol)
Ler máis...

Disque a historia é a suma de millóns de voces que coa súa participación individual constrúen o devir colectivo dun pobo. Mais tamén se di que a historia a escriben os vencedores. Este último paradigma pode mudar se combinamos as novas tecnoloxías cun pouco de imaxinación e lle engadimos un chisco de vontade. Acaba de nacer na Rede un proxecto documental que fala de lingua. Pero vai alén da simple produción audiovisual que uns elaboran e outros reciben. Chámase Eufalo e conta a historia da nosa lingua a través dos falantes: Alex de Morgadáns, un rapaciño que veu de Madrid e hoxe fala en galego con naturalidade; Clara e Digna, dúas señoras de Carboeiro que senten o noso idioma; Fátima, que bota de menos que lle ensinaran máis galego na escola para hoxe poderse expresar nos dous idiomas; o tráiler de “En Vigo fálase”.... O portal convida a calquera persoa que teña unha cámara de vídeo, un móbil ou unha webcam, a que conte as súas vivencias ao redor do idioma. Coa suma de todas as voces habemos dar unha visión da realidade sociolingüística do país.

Trátase dunha iniciativa da empresa A Navalla Suíza, xunto cun grupo de colaboradores formado por Noa García, Manu Mayo, Belén Regueira, Araceli Gonda, Xandra Tedín, Mabel Montes, Mónica Ares e Matías Tarrío, entre outros. Mais este proxecto non pode ir a adiante se non participas TI, falante, achegando os teus vídeos e ideas.

(Publicado orixinalmente n´O Cartafol) Ler máis...

Este é un vídeo que anda pola rede no que se recolle un discurso de Arnaldo Otegi explicando a iniciativa política que está a desenvolver a esquerda abertzale a día de hoxe. Non me cabe a menor dúbida de que este é o único camiño.

Ler máis...

1. Por primeira vez na historia da autonomía, a Xunta de Galiza lexisla en contra da lingua propia do país. Isto é especialmente preocupante se temos en conta, tal e como di Alba Nogueira, que é a única administración en todo o mundo que ten a obriga de velar pola promoción do galego.

2. Equipara os idiomas estranxeiros cos oficiais, sexan propios como o caso do galego ou alleos como o castelán.

3. Tan só garante que ao final da escolarización obrigatoria se coñeza o español. Nun contexto social tan desfavorábel para o galego, o ensino é o único eido no que se pode garantir unha mínima competencia lingüística, que cun 33% das materias é insuficiente.

4. É totalmente inaplicábel. Tanto porque non hai capacidade do profesorado para impartir ese 33% en lingua estranxeira, como porque a “elección” por parte dos pais da lingua na que se imparten determinadas materias creará situacións caóticas nos centros.

5. Diante da imposibilidade de dar un 33% das aulas en lingua estranxeira, o español entrará neste terzo das materias desprazando aínda máis ao galego do ensino.

6. Racha con todo o que se leva feito en materia de normalización lingüística nos últimos 30 anos. Abandona a idea de que o galego ten que ir gañando espazos no ensino e esquece completamente o criterio marcado no Plan Xeral de Normalización Lingüística de tender cara unha igual presenza de galego como de castelán no sistema educativo.

7. Non foi consensuado con ningún dos sectores involucrados na educación: pedagogos, asociacións de pais e nais, profesorado, estudantado...todos están en contra.

8. Introduce a falacia da “liberdade de elección”. Como di Xabier P. Docampo, o que este decreto propón é “hipotecar a liberdade dos futuros cidadáns e cidadás (...), que, vítimas das decisións actuais dos seus pais de lles restar unha das linguas, xa non poderán elixir no futuro cal usar”.

9. Converte os equipos de normalización lingüística dos centros en simples dinamizadores.

10. O PP amosa a súa verdadeira faciana con este decreto. Só admite o español como única lingua do Estado, por iso ataca con medidas coma esta aos idiomas que poden conformar identidades colectivas diferentes á española. Ler máis...